Kinh Ānanda thuyết Một Đêm Tốt Lành

Trung Bộ Kinh số 132

Ānandabhaddekaratta Sutta

Dịch giả: Trí Nguyên Phương

Tôi nghe như vầy.

Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthi, tại Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.

Khi ấy, tôn giả Ānanda đang ở giảng đường, dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; tôn giả đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’

Rồi Thế Tôn, vào buổi chiều, sau khi đứng dậy từ độc cư thiền định, đi đến giảng đường; đến nơi, Ngài ngồi xuống chỗ ngồi đã được dọn sẵn.

Sau khi ngồi xuống, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:

– Này các Tỳ-kheo, ai là người ở giảng đường đã dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’?

– Bạch Thế Tôn, tôn giả Ānanda ở tại giảng đường đã dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’.

Rồi Thế Tôn nói với tôn giả Ānanda:

– Nhưng này Ānanda, ông đã dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’ như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, con đã dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’ như sau:

Không chạy theo quá khứ, không mong đợi tương lai;
Quá khứ đã qua rồi, tương lai thì chưa đến.
Các pháp đang hiện hữu, tuệ quán ngay nơi ấy;
Vững vàng không lay chuyển, người trí khéo nuôi dưỡng.
Hôm nay phải nỗ lực, ai biết ngày mai chết;
Không ai mặc cả được, đại quân của thần chết.
Sống nỗ lực như vậy, ngày đêm không xao nhãng;
Người có một đêm lành, bậc Mâu-ni gọi vậy.

Này các hiền giả, thế nào là chạy theo quá khứ?
‘Trong quá khứ ta đã có sắc như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có cảm thọ như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có tưởng như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có các hành như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có thức như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
Này các hiền giả, như vậy là chạy theo quá khứ.

Này các hiền giả, thế nào là không chạy theo quá khứ?
‘Trong quá khứ ta đã có sắc như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có cảm thọ như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có tưởng như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có các hành như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong quá khứ ta đã có thức như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
Này các hiền giả, như vậy là không chạy theo quá khứ.

Này các hiền giả, thế nào là mong đợi tương lai?
‘Trong tương lai ta sẽ có sắc như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có cảm thọ như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có tưởng như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có các hành như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có thức như vậy’, kèm theo sự thích thú trong đó.
Này các hiền giả, như vậy là mong đợi tương lai.

Này các hiền giả, thế nào là không mong đợi tương lai?
‘Trong tương lai ta sẽ có sắc như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có cảm thọ như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có tưởng như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có các hành như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
‘Trong tương lai ta sẽ có thức như vậy’, không kèm theo sự thích thú trong đó.
Này các hiền giả, như vậy là không mong đợi tương lai.

Này các hiền giả, thế nào là bị cuốn theo các pháp hiện tại?
Ở đây, này các hiền giả, có kẻ vô văn phàm phu, không thân cận các bậc Thánh, không thông thạo pháp của các bậc Thánh, không được rèn luyện trong pháp của các bậc Thánh; không thân cận các bậc Chân nhân, không thông thạo pháp của các bậc Chân nhân, không được rèn luyện trong pháp của các bậc Chân nhân;
xem sắc là tự ngã, hoặc xem tự ngã có sắc, hoặc xem sắc ở trong tự ngã, hoặc xem tự ngã ở trong sắc;
xem cảm thọ là tự ngã, hoặc xem tự ngã có cảm thọ, hoặc xem cảm thọ ở trong tự ngã, hoặc xem tự ngã ở trong cảm thọ;
xem tưởng là tự ngã, hoặc xem tự ngã có tưởng, hoặc xem tưởng ở trong tự ngã, hoặc xem tự ngã ở trong tưởng;
xem các hành là tự ngã, hoặc xem tự ngã có các hành, hoặc xem các hành ở trong tự ngã, hoặc xem tự ngã ở trong các hành;
xem thức là tự ngã, hoặc xem tự ngã có thức, hoặc xem thức ở trong tự ngã, hoặc xem tự ngã ở trong thức.
Này các hiền giả, như vậy là bị cuốn theo các pháp hiện tại.

Này các hiền giả, thế nào là không bị cuốn theo các pháp hiện tại?
Ở đây, này các hiền giả, có vị đa văn Thánh đệ tử, thân cận các bậc Thánh, thông thạo pháp của các bậc Thánh, được rèn luyện trong pháp của các bậc Thánh; thân cận các bậc Chân nhân, thông thạo pháp của các bậc Chân nhân, được rèn luyện trong pháp của các bậc Chân nhân;
không xem sắc là tự ngã, không xem tự ngã có sắc, không xem sắc ở trong tự ngã, không xem tự ngã ở trong sắc;
không xem cảm thọ là tự ngã, không xem tự ngã có cảm thọ, không xem cảm thọ ở trong tự ngã, không xem tự ngã ở trong cảm thọ;
không xem tưởng là tự ngã, không xem tự ngã có tưởng, không xem tưởng ở trong tự ngã, không xem tự ngã ở trong tưởng;
không xem các hành là tự ngã, không xem tự ngã có các hành, không xem các hành ở trong tự ngã, không xem tự ngã ở trong các hành;
không xem thức là tự ngã, không xem tự ngã có thức, không xem thức ở trong tự ngã, không xem tự ngã ở trong thức.
Này các hiền giả, như vậy là không bị cuốn theo các pháp hiện tại.

– Bạch Thế Tôn, con đã dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’ như vậy.

– Lành thay, lành thay, Ānanda! Lành thay, này Ānanda, ông đã dùng pháp thoại khai thị, khích lệ, khơi dậy và làm hoan hỷ các Tỳ-kheo; đã giảng tổng quát và chi tiết về ‘Một Đêm Tốt Lành’ như sau:
‘Không chạy theo quá khứ… (như trên) … bậc Mâu-ni gọi vậy.’
‘Này Ānanda, thế nào là chạy theo quá khứ... (như trên) ... như vậy là không bị cuốn theo các pháp hiện tại’
‘Không chạy theo quá khứ... (như trên) ... bậc Mâu-ni gọi vậy.’

Thế Tôn thuyết giảng như vậy, tôn giả Ānanda hoan hỷ đón nhận lời Thế Tôn dạy.