Tiểu Kinh Người Chăn Bò
Trung Bộ Kinh số 34
Cūḷagopālaka Sutta
Tôi nghe như vầy.
Một thời Thế Tôn trú ở xứ người Vajji, tại Ukkacelā, bên bờ sông Gaṅgā (sông Hằng).
Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ-kheo:
– Này các Tỳ-kheo.
– Bạch Thế Tôn.
Các Tỳ-kheo ấy đáp lời Thế Tôn.
Thế Tôn nói như sau:
– Này các Tỳ-kheo, thuở xưa có một người chăn bò xứ Magadha đần độn. Vào tháng cuối của mùa mưa, trong tiết thu, không quan sát kỹ bờ bên này của sông Gaṅgā, cũng không quan sát kỹ bờ bên kia, người ấy đã lùa đàn bò vượt sông tại nơi không phải bến lội, sang bờ phía bắc thuộc xứ Videha. Này các Tỳ-kheo, rồi đàn bò tụ thành vòng tròn giữa dòng sông Gaṅgā và gặp nạn tại đó. Vì sao vậy? Vì người chăn bò xứ Magadha ấy đần độn. Vào tháng cuối của mùa mưa, trong tiết thu, không quan sát kỹ bờ bên này của sông Gaṅgā, cũng không quan sát kỹ bờ bên kia, người ấy đã lùa đàn bò vượt sông tại nơi không phải bến lội.
Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không thông hiểu đời này, không thông hiểu đời sau, không thông hiểu Māra giới, không thông hiểu vượt ngoài Māra giới, không thông hiểu tử giới, không thông hiểu bất tử giới – những ai cho rằng lời họ là đáng nghe, đáng tin, người ấy sẽ chịu bất hạnh và đau khổ lâu dài.
– Này các Tỳ-kheo, thuở xưa có một người chăn bò xứ Magadha có trí. Vào tháng cuối của mùa mưa, trong tiết thu, sau khi quan sát kỹ bờ bên này của sông Gaṅgā và quan sát kỹ bờ bên kia, người ấy đã lùa đàn bò vượt sông tại đúng bến lội, sang bờ phía bắc thuộc xứ Videha.
Trước tiên, người ấy lùa qua những con bò đầu đàn, những con bò dẫn đàn. Chúng cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia.
Sau đó người ấy lùa qua những con bò khỏe mạnh, những con bò đang huấn luyện. Chúng cũng cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia.
Sau đó người ấy lùa qua những con bê lớn, những con bê cái lớn. Chúng cũng cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia.
Sau đó người ấy lùa qua những con bê nhỏ và những con gầy yếu. Chúng cũng cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia.
Này các Tỳ-kheo, thuở xưa có một con bê non mới sinh, nương theo mẹ, nó cũng cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia.
Vì sao vậy? Này các Tỳ-kheo, vì người chăn bò xứ Magadha ấy là người có trí. Vào tháng cuối của mùa mưa, trong tiết thu, sau khi quan sát kỹ bờ bên này của sông Gaṅgā và quan sát kỹ bờ bên kia, người ấy đã lùa đàn bò vượt sông tại đúng bến lội.
Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào thông hiểu đời này, thông hiểu đời sau, thông hiểu Māra giới, thông hiểu vượt ngoài Māra giới, thông hiểu tử giới, thông hiểu bất tử giới – những ai cho rằng lời họ là đáng nghe, đáng tin, người ấy sẽ được lợi ích và an lạc lâu dài.
– Này các Tỳ-kheo, ví như những con bò đầu đàn, những con dẫn đàn ấy đã cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia; cũng vậy, này các Tỳ-kheo, những Tỳ-kheo nào là các bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, đã sống trọn phạm hạnh, việc cần làm đã làm xong, đã đặt gánh nặng xuống, mục đích tối thượng đã đạt được, các kiết sử dẫn đến hữu đã đoạn tận, được giải thoát nhờ chánh trí – các vị ấy đã cắt ngang dòng nước của Māra và an toàn sang đến bờ bên kia.
Này các Tỳ-kheo, ví như những con bò khỏe mạnh và những con bò đang huấn luyện ấy đã cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia; cũng vậy, này các Tỳ-kheo, những Tỳ-kheo nào đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử thì các vị ấy đều là những bậc hóa sanh, sẽ chứng đạt Niết-bàn tại cảnh giới ấy, không còn trở lại thế gian này nữa – các vị ấy cũng sẽ cắt ngang dòng nước của Māra và an toàn sang đến bờ bên kia.
Này các Tỳ-kheo, ví như những con bê lớn và những con bê cái lớn ấy đã cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia; cũng vậy, này các Tỳ-kheo, những Tỳ-kheo nào đã đoạn trừ ba hạ phần kiết sử, đã làm suy yếu tham, sân, si; thì các vị ấy đều là bậc Nhất lai, chỉ còn trở lại thế gian này đúng một lần để đoạn tận khổ đau – các vị ấy cũng sẽ cắt ngang dòng nước của Māra và an toàn sang đến bờ bên kia.
Này các Tỳ-kheo, ví như những con bê nhỏ và những con gầy yếu ấy đã cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia; cũng vậy, này các Tỳ-kheo, những Tỳ-kheo nào đã đoạn trừ ba hạ phần kiết sử thì các vị ấy đều là bậc Dự lưu, có bản chất không còn đọa lạc, chắc chắn hướng đến giải thoát – các vị ấy cũng sẽ cắt ngang dòng nước của Māra và an toàn sang đến bờ bên kia.
Này các Tỳ-kheo, ví như con bê non mới sinh ấy, nương theo mẹ, đã cắt ngang dòng sông Gaṅgā và an toàn sang bờ bên kia; cũng vậy, này các Tỳ-kheo, những Tỳ-kheo nào là bậc Thuận pháp hành, là bậc Thuận tín hành, thì các vị ấy cũng sẽ cắt ngang dòng nước của Māra và an toàn sang đến bờ bên kia.
Này các Tỳ-kheo, nay Ta thông hiểu đời này, thông hiểu đời sau, thông hiểu Māra giới, thông hiểu vượt ngoài Māra giới, thông hiểu tử giới, thông hiểu bất tử giới. Những ai cho rằng lời Ta là đáng nghe, đáng tin, người ấy sẽ được lợi ích và an lạc lâu dài.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Nói xong điều ấy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư nói tiếp như sau:
Đời này cùng đời sau, bậc am tường giảng rõ;
Điều gì thuộc ma giới, điều gì vượt tử giới.
Thắng tri cả thế gian, bậc Chánh Giác liễu tri;
Khai mở cửa bất tử, chứng Niết-bàn an ổn.
Cắt đứt dòng ác ma, phá hủy và loại bỏ;
Hỡi Tỳ-kheo hoan hỷ, hướng đến nơi an ổn.
Vui lòng dẫn nguồn và giữ nguyên nội dung khi chia sẻ !